Trong lời khen ngợi lối chơi “bóng rổ đạo đức” của Spurs, Wembanyama đã đưa ra một nhận định nói lên nhiều điều về sự tiến bộ của đội bóng hơn bất kỳ đối thủ nào.
Bongdavn – Bạn định nghĩa đạo đức như thế nào? Khái niệm này, một thước đo chủ quan về đúng sai, đã xuất hiện trong từ điển NBA trong năm qua khi các đối thủ và người hâm mộ liên tục phàn nàn về việc cố tình phạm lỗi và lối phòng ngự quá thô bạo của nhà đương kim vô địch Oklahoma City Thunder.
Chức vô địch đòi hỏi sự kiên cường, quyết tâm và sự sẵn sàng vượt qua giới hạn của những nguyên tắc cốt lõi. Dù bạn nghĩ gì về cách tiếp cận chiến thắng của Thunder, thì nó đang mang lại hiệu quả lịch sử rõ rệt.
Victor Wembanyama, dù vô tình hay cố ý, đang tự định vị mình và đội San Antonio Spurs để trở thành người thách thức, người bảo vệ công lý trong bóng rổ.
Sau khi dẫn dắt Spurs giành chiến thắng trước Thunder trong trận bán kết NBA Cup hôm thứ Bảy, Wembanyama được hỏi cảm giác thế nào khi kết thúc trận đấu bằng chiến thắng trước đối thủ mạnh mẽ Chet Holmgren và đội bóng mà mọi người đều đang theo đuổi. Anh chia sẻ đó là một cảm giác tuyệt vời, và anh rất vui vì có thể hòa nhập vào lối chơi mới mà đội bóng đã phát triển khi anh ngồi ngoài sân.
Sau đó, lần thứ hai trong vòng ba ngày, Wembanyama lại sử dụng từ kỳ diệu kích hoạt chuông báo động về sự cạnh tranh.
“Tôi rất vui khi được là một phần của điều gì đó đang phát triển trở nên tuyệt vời như vậy,” anh nói. “Một môn bóng rổ thuần khiết và có đạo đức.”
Spurs hiện chưa đủ tư cách để quyết định thế nào là “bóng rổ có đạo đức”. Điều đó dành cho những đội đã tiến xa, hoặc ít nhất là đã đến rất gần mục tiêu đó. Ví dụ, những đội như Thunder.
Nhưng ngay cả trước chiến thắng hôm thứ Bảy, Spurs đã vượt xa những gì được mong đợi. Giờ đây, khi chỉ còn cách chức vô địch NBA Cup một trận thắng, họ đã bắt đầu nghĩ đến bức tranh lớn hơn. Họ nhanh chóng chuyển từ giai đoạn “Liệu chúng ta có giỏi không?” sang giai đoạn “Liệu chúng ta có thể đánh bại đội mạnh nhất không?”.
Quá trình chuyển đổi đó không hề dễ dàng, vì vậy Spurs phải lựa chọn các tiêu chuẩn của mình và nỗ lực để duy trì chúng. Wembanyama có một hình mẫu lý tưởng về những gì ông muốn đội bóng hướng tới.
“Trong bóng rổ hiện đại, chúng ta thấy rất nhiều lối chơi không đa dạng, thiếu đi những mối nguy hiểm mà chúng tạo ra cho đối thủ. Chủ yếu là những pha bóng cá nhân. Đôi khi là những pha bóng gượng ép,” Wembanyama nói. “Chúng tôi cố gắng mang đến một lối chơi bóng rổ có thể được mô tả là cổ điển hơn, theo phong cách của Spurs. Theo tôi, đó là lối chơi bóng rổ chính xác hơn về mặt chiến thuật.”
Dữ liệu bề ngoài và câu chuyện có thể không hoàn toàn khớp nhau. Có sự khác biệt về số lần đột phá cá nhân giữa các đội, nhưng Thunder không phải là ngoại lệ; họ xếp thứ bảy trong NBA với 16,0 lần đột phá cá nhân mỗi trận, theo Synergy Sports, trong khi Spurs xếp thứ 15 với 12,1 lần. Celtics và Clippers, hai đội đang dẫn đầu giải đấu với 18,5 lần đột phá mỗi đêm, lại đang có mùa giải hoàn toàn trái ngược. Thunder dẫn đầu giải đấu về hiệu quả ghi điểm trong những pha bóng đó, trong khi Spurs xếp thứ 10.
Tuy nhiên, lối chơi của Thunder đã gây ra không ít khó chịu trong suốt quá trình. Điều đó là không thể tránh khỏi khi MVP sẵn sàng lăn xả hết mình để có được cơ hội ghi điểm từ một pha đột phá vào rổ mà nếu không thì sẽ không thể. Sự kiên trì đó chính là nền tảng cho sự vĩ đại của Shai Gilgeous-Alexander. Anh ấy tận dụng tối đa từng pha bóng và sẵn sàng làm mọi thứ vượt xa mong đợi của đối thủ. Điều đó khiến đối thủ khó chịu. Đó cũng là điều mà hầu hết các MVP đều phải làm, ở một mức độ nào đó, để giành chiến thắng chung cuộc.
Việc Wembanyama và Spurs định hình bản thân dựa trên thương hiệu Thunder đã được khẳng định là điều dễ hiểu. Giờ đây, sau khi đã chứng minh được khả năng trước những đội bóng mạnh nhất và đang vững vàng trong cuộc đua giành một suất playoff cao ở miền Tây, Spurs đang xây dựng bản sắc thương hiệu riêng của mình. Mọi thứ giờ đây trông nghiêm túc hơn nhiều so với dự đoán của chính họ khi mùa giải bắt đầu.
Trong trại huấn luyện, nhiều cầu thủ Spurs được hỏi về mục tiêu mùa giải của họ. Hầu hết mọi người đều nói rằng mục tiêu đó chỉ đơn giản là lọt vào vòng play-off. Wembanyama nổi bật hơn cả khi anh ấy nói cụ thể là “thứ sáu”, khẳng định Spurs mạnh hơn một đội tham dự vòng Play-In. Trong một Liên đoàn miền Tây đầy cạnh tranh, điều đó có vẻ hơi quá sức, nhưng hai điều đã diễn ra theo hướng có lợi cho họ cho đến nay. Thứ nhất, Warriors, Grizzlies, Mavericks và Clippers đều có phong độ từ tệ hại đến rất tệ. Thứ hai, Timberwolves, Spurs, Lakers, Rockets và Nuggets đều chỉ cách nhau một khoảng cách rất nhỏ trên bảng xếp hạng tính đến thứ Ba. Về cơ bản, tất cả các đội này đều đang thi đấu ở cùng một đẳng cấp trong mùa giải này.
Khi khoảng cách với nhóm tranh suất Play-In ngày càng chắc chắn, Spurs không còn giữ suy nghĩ rằng mình đã đủ tốt rồi. Họ phải bắt đầu nghĩ về việc mình sẽ thể hiện như thế nào trong những trận đấu sinh tử vào tháng Tư, tháng Năm và thậm chí cả tháng Sáu.
Có lẽ đó là một câu hỏi mới lạ đối với những người ngoài cuộc. Nhưng cầu thủ chạy cánh kỳ cựu của Spurs, Harrison Barnes, một trong số ít cầu thủ có nhẫn vô địch, đã khiến họ phải suy nghĩ về điều đó ngay từ đầu.
“Mỗi khi chúng tôi bàn về chuyện đó, ai cũng nói đến vòng Playoff. Rồi HB bước vào và hỏi, ‘Vậy thì nghĩa là gì?’”, De’Aaron Fox nói hôm thứ Hai. “‘Có phải nghĩa là giành được vị trí thứ tám và thua ở vòng đầu tiên? Đó có phải là một mùa giải thành công? Có phải nghĩa là vào đến chung kết miền và thua? Vậy thì nghĩa là gì?’”
Fox đã đóng một vai trò lớn trong việc trả lời câu hỏi đó. Việc Wembanyama phải nghỉ thi đấu một tháng vì chấn thương bắp chân đã buộc Spurs phải tìm ra bản sắc của mình ngoài anh ấy. Một ngày nào đó không xa, Wembanyama có thể một mình gánh vác cả đội bóng đến chức vô địch và tạo ra tác động lớn một cách nhất quán ở cấp độ cao nhất. Cầu thủ 21 tuổi này vẫn chưa đạt đến trình độ đó. Cho dù “một ngày nào đó không xa” là trong vài tháng hay vài năm nữa, Spurs cần xây dựng một bản sắc lớn hơn chính anh ấy, nhưng cũng sẽ trở nên lớn mạnh hơn cùng với anh ấy.
Quá trình đó đã tăng tốc trong chuỗi 9 trận thắng và 3 trận thua mà Spurs đạt được trước chiến thắng hôm thứ Bảy. Khi Wembanyama nói rằng anh ấy rất vui khi được là một phần của điều tuyệt vời đó, anh ấy đang ám chỉ những gì các đồng đội của mình đã xây dựng trong tháng qua trong khi anh ấy chỉ đứng ngoài quan sát.
Khi người đàn ông to con của họ ngã xuống và Fox quay trở lại, cuối cùng họ cũng thoát ra ngoài và bỏ chạy.
Cùng với Fox, bộ đôi “Slash Bros” Stephon Castle và Dylan Harper đã cho thấy một đội bóng có thể chiến thắng như thế nào với ba hậu vệ dẫn bóng có khả năng đột phá mạnh mẽ nhưng không phải là những tay ném giỏi. Điều chắc chắn được hỗ trợ là Fox đang có tỷ lệ ném ba điểm cao nhất sự nghiệp với 39,2% trên 6,5 cú ném mỗi trận. Khả năng đột phá vào khu vực dưới rổ, di chuyển vòng quanh và tìm kiếm những người ném rổ trống trải của đội bóng đã tiến bộ vượt bậc. Castle và Harper đã thể hiện đủ tiềm năng khiến việc Giannis Antetokounmpo xuất hiện trên radar chuyển nhượng của NBA không gây nhiều lo ngại như dự đoán ở San Antonio.
Sự trở lại của Wembanyama mang đến cho Spurs lựa chọn chơi bóng thông qua anh ấy, vượt qua hàng phòng ngự đối phương, cũng như tận dụng anh ấy để dứt điểm những pha tấn công dưới rổ mà họ tạo ra được. Thử thách của huấn luyện viên Mitch Johnson là tìm ra sự cân bằng để duy trì đà tấn công mạnh mẽ của đội.
Họ đã thi đấu xuất sắc vào thứ Bảy, chấm dứt chuỗi 16 trận thắng liên tiếp của Thunder và tiến vào chung kết NBA Cup. Ngay cả khi Spurs thất bại trước New York Knicks trong trận chung kết NBA Cup vào thứ Ba, chiến thắng ở bán kết trước Thunder của San Antonio là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy tiêu chuẩn đã được nâng cao.
Hôm thứ Hai, Fox giải thích rằng Spurs vẫn đang tìm hiểu xem vòng playoff thực sự có ý nghĩa gì với họ. Điều đó cũng mang tính chủ quan như đạo đức trong bóng rổ, nhưng họ có thể bắt đầu sử dụng trí tưởng tượng của mình.
“Chúng tôi muốn thi đấu ở vòng play-off. Chúng tôi muốn tạo cơ hội để giành chức vô địch,” anh ấy nói. “Rõ ràng, đó luôn là mục tiêu. Có bao nhiêu đội thực sự là ứng cử viên? Hầu hết mọi người sẽ nói ba, có thể là đội thứ tư. Nhưng đối với chúng tôi, như tôi đã nói, chúng tôi chỉ đang sống từng ngày một. Với tài năng mà chúng tôi có trong phòng thay đồ, chúng tôi biết mình là một đội có thể vào play-off. Nhưng chúng tôi phải tiếp tục làm những điều nhỏ nhặt giúp chúng tôi trở thành một ứng cử viên.”
Những điều nhỏ nhặt không chỉ tạo nên ứng cử viên mà còn có thể phá vỡ họ. Khi cuộc cạnh tranh trở nên khốc liệt trong vòng playoff, mớ hỗn độn của những lợi thế nhỏ bé sẽ tạo nên sự khác biệt. Thunder đã có một chuỗi thành tích ấn tượng trong 18 tháng qua bởi vì họ được xây dựng với sự đa dạng và chiều sâu đội hình tuyệt vời. Spurs cũng được xây dựng theo hình ảnh tương tự, mặc dù với cấu trúc khác nhau.
Chỉ có một cách để đánh giá điều đó. Bằng mọi cách, hãy chiến thắng.
“Có người sinh ra để dành cho những khoảnh khắc như thế này, có người thì không. Nhưng chúng tôi chắc chắn là có, và điều đó thể hiện rõ, bởi vì chúng tôi không hề đánh bại bất kỳ đối thủ nào cả,” Wembanyama nói. “Tôi cảm thấy may mắn. Tôi rất vui vì chúng tôi có một tập thể như thế này bởi vì mọi người đều tin tưởng vào điều này và ai cũng sinh ra để dành cho những khoảnh khắc như thế này.”
