Bongdavn – Để hiểu rõ nguyên nhân thu hút của môn thể thao này, hình dung sự kết hợp tinh tế giữa 3 môn: Quần vợt (tennis), cầu lông và bóng bàn. Pickleball được chơi trên sân có kích thước xấp xỉ một nửa sân tennis (tương đương sân cầu lông đôi), dùng vợt cán ngắn làm từ vật liệu tiên tiến như sợi carbon, than chì hoặc gỗ cùng với bóng nhựa có lỗ đặc trưng.
Điểm đặc biệt tạo nên sự khác biệt lớn của pickleball so với các môn thể thao khác chính là tính đại chúng và khả năng tiếp cận dễ dàng. Trong khi tennis cần sức mạnh cơ bắp và kỹ thuật giao bóng phức tạp, hay cầu lông đòi hỏi tốc độ di chuyển cao, thì pickleball tập trung vào sự khéo léo, kiểm soát bóng và chiến thuật tư duy.
Với luật chơi đơn giản, bất kỳ người mới nào cũng có thể nắm bắt nhịp và tự tin thi đấu sau vài buổi làm quen. Điều này giúp pickleball xóa nhòa mọi giới hạn: Trên một mặt sân, có thể thấy các bé chơi cùng cha mẹ, hay người lớn tuổi vẫn vận động linh hoạt cùng nhóm thanh thiếu niên. Văn hóa câu lạc bộ của môn này rất đề cao giao lưu, tạo cơ hội để người chơi thay đổi đối thủ, xây dựng cộng đồng gắn bó, thân thiện.
Người trên 40 tuổi có nên gia nhập cuộc chơi?
Khi pickleball trở thành trào lưu mới, nhiều người trung niên trên 40 bắt đầu lo ngại về khả năng phù hợp của thể trạng. Trao đổi về vấn đề này, PGS. TS. BS. Nguyễn Thị Kim Liên – Trưởng khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức, khẳng định: “Người trên 40 hoàn toàn có thể chơi tất cả môn thể thao, kể cả pickleball. Thể thao là phương thuốc tốt cho sức khỏe, miễn là biết cách bảo vệ hệ cơ xương khớp đúng phương pháp”.
Tuy vậy, bác sĩ Liên cảnh báo: Chính vì tính dễ chơi, nhiều người dễ chủ quan. Sự háo hức quá mức trước môn mới dễ khiến người chơi bỏ qua giới hạn sinh lý tuổi trung niên, dễ dẫn đến chấn thương không mong muốn.
Hạn chế chấn thương dưới góc nhìn chuyên gia
Theo phân tích của PGS. TS. BS. Nguyễn Thị Kim Liên, người chơi ngoài 40 cần chú ý đến những điểm sau khi tham gia pickleball:
Không bỏ qua khởi động
Ở tuổi 40 trở đi, cơ thể bắt đầu chịu ảnh hưởng của quá trình lão hóa tự nhiên. Các cơ, gân và dây chằng ngày càng kém dẻo dai, đàn hồi hơn thời trẻ.
Bác sĩ Liên nhấn mạnh: “Khởi động cẩn thận là bắt buộc. Khi các cấu trúc này bắt đầu cứng hơn và lão hóa, thực hiện các động tác xoắn, vặn mình đột ngột hoặc sai tư thế trong trận có thể gây chấn thương lưng và thoát vị đĩa đệm”.
Áp lực lên khớp gối
Vì pickleball yêu cầu duy trì tư thế trùng gối để đón bóng thấp và di chuyển linh hoạt trong không gian hẹp, người chơi trên 40 tuổi với sụn khớp đã có vết rạn hoặc mòn sẽ dễ gặp vấn đề. Thường xuyên trùng gối quá sâu sẽ tạo áp lực lớn hơn lên khớp, có thể làm trầm trọng thêm quá trình thoái hóa.
Cổ tay và khuỷu tay
Dù vợt pickleball nhẹ hơn so với tennis, việc thực hiện các cú đánh cổ tay liên tục hoặc cầm vợt quá chặt vẫn có thể gây ra viêm gân, viêm bao hoạt dịch. Các ca nhập viện vì đau cổ tay và khuỷu tay do chơi quá mức đã ghi nhận trong thực tế lâm sàng.
Lời khuyên để chơi pickleball an toàn
Để chơi vui mà không rước họa về sức khỏe, người trên 40 cần xây dựng kế hoạch tập luyện hợp lý. PGS. TS. BS. Nguyễn Thị Kim Liên khuyến nghị:
- Lắng nghe cơ thể: Không nên thi đấu quá nhiều trong một buổi. Tốt nhất thiết lập thời gian chơi phù hợp thể trạng của mình. Nếu đau nhức vùng gối hoặc lưng, nên dừng lại ngay thay vì cố chơi tiếp.
- Học kỹ thuật đúng chuẩn: Đánh đúng kỹ thuật không chỉ tăng hiệu quả thi đấu mà còn giúp phân phối lực đều, giảm tải cho các khối cơ lớn thay vì gây áp lực cho khớp nhỏ hoặc cột sống. Đầu tư thời gian học cách di chuyển, đón bóng qua huấn luyện viên có kinh nghiệm là rất cần thiết.
- Chế độ phục hồi: Sau tập, cần giãn cơ và chú trọng dinh dưỡng để bảo vệ xương khớp theo chỉ dẫn y học.
- Trang thiết bị phù hợp: Một đôi giày đặc dụng dành cho sân cứng, có độ bám và giảm chấn tốt là yếu tố tối quan trọng để bảo vệ cổ chân, khớp gối.
Pickleball mang lại lợi ích rõ rệt trong việc nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần cộng đồng. Với người trên 40 tuổi, đây là cơ hội giữ gìn sự nhanh nhẹn, mở rộng quan hệ xã hội. Tuy nhiên, như kết luận của bác sĩ Nguyễn Thị Kim Liên: “Đừng để trào lưu dẫn dắt mà bỏ qua bảo vệ sức khỏe”. Thể thao thật sự có giá trị khi giữ gìn sự khỏe mạnh dài lâu.
